Akkrum
Akkrum is één van de achttien dorpen, van de in 1984 gevormde gemeente Boarnsterhim, in provincie Friesland. Het ligt naast het dorpje Nes, waardoor er ook gesproken wordt van Akkrum-Nes. Het dorp Akkrum telt 3399 inwoners (april 2010). Akkrum was tot de gemeentelijke herindeling in 1984 de hoofdplaats van de voormalige gemeente Utingeradeel, samen met de dorpen Akmarijp, Aldeboarn, Nes, Terherne en Terkaple. Akkrum is gelegen aan het riviertje de Boarne en het Leppa Akwadukt ligt over de A32. Tot Akkrum behoort ook de buurtschap Oude Schouw.
Geschiedenis
Onder de naam Ackrom komt men in 1350 voor het eerst de naam Akkrum tegen. Rond 1350 was de hoofdreden van bestaan van de Akkrumse bevolking: veeteelt, visserij, handel en ambacht. Door de centrale ligging van Akkrum, aan de rivier de Boarne en aan open vaarwater en de goede bereikbaarheid per weg en over spoor, groeide Akkrum anno nu uit tot een geliefd recreatiedorp.
Over het ontstaan van de naam Akkrum bestaat een oude legende. Zo woonden er rond het jaar 1400 twee reuzen in Akkrum. Deze twee reuzen, Manke Meine en Kromme Knilles geheten, zouden omstreeks 1400 in opdracht van de Friese boeren een kanaal hebben gegraven. Dit kanaal moest de verschillende nederzettingen met elkaar verbinden. Knilles ontdekte tijdens de werkzaamheden een enorme bocht in de gegraven waterloop. Deze bocht lag ter hoogte van het huidige Akkrum, en Knilles riep tegen Meine: “Ach Krom!”. De boeren die in de nederzetting bezig waren, hoorden Knilles roepen en zij vonden “Ackrom”, een mooie naam voor hun nederzetting. Een beeld van de beide reuzen, Manke Meine en Kromme Knilles en eetcafé Kromme Knilles, houden de legende ook nu nog steeds levendig.
Bezienswaardigheden
Als men Akkrum via de Ljouwerterdyk binnenkomt, dan wordt de aandacht meteen getrokken door het monumentale pand Coopersburg. Coopersburg is rond 1900 gebouwd en ontleent zijn naam aan Folkert Harmen Kuipers. Folkert Harmen Kuipers is op 22-jarige leeftijd naar de Verenigde Staten geëmigreerd. In de Verenigde Staten werd Folkert Harmen Kuipers een vermogend zakenman. Tijdens één van zijn jaarlijks bezoeken aan zijn ouders, viel hem de armoede onder de Akkrumse bevolking op en riep daarom een stichting in het leven. Deze stichting had tot doel de armen onderdak en verzorging te geven. Omdat Kuipers zijn naam in de Verenigde Staten had omgedoopt tot Cooper, kreeg het gebouw de naam Coopersburg. Coopersburg wordt nog steeds omgeven door een fraai aangelegde tuin en een wandelpark met een mausoleum. In dit mausoleum zijn de lichamen van het echtpaar Cooper bijgezet.
De Doopsgezinde Kerk (1835) aan het Heechein in Akkrum, is een ontwerp van Thomas Romein, stadsarchitect van Leeuwarden. De kerk heeft een authentieke classicistische gevel en een Van Damorgel uit 1871. Een ander monument in Akkrum uit de 18e eeuw is de Hervormde Kerk met 4 gebrandschilderde ramen met wapens uit 1761 en grafzerken uit de 16e eeuw vormen het middenpad in deze kerk.
De theekoepel Welgelegen (1929), is een opvallend monument uit de 18e eeuw en is gebouwd door Augustinus Lycklema à Nijeholt. In 1924 liet Suster van der Vegt haar vermogen na aan een nog op te richten stichting. De stichting kreeg de naam Welgelegen en deze stichting liet een tehuis bouwen dat onderdak moest bieden aan “alleenwonende” dames uit den fatsoenlijken burgerstand. Een voorwaarde was wel dat de dames uit Friese ouders geboren moesten zijn.
Leefbaarheid
Akkrum ligt, tussen Heerenveen en Leeuwarden, direct aan het spoor en aan de autosnelweg A32. Nergens wordt het uitzicht verstoord door industrie of stedelijke drukte. In plaats daarvan uitgestrekte weilanden, bloeiende bermen, karakteristieke boerderijen en prachtige natuurgebieden. Akkrum is een gezellig en levendig dorp in midden Friesland. Akkrum ligt aan het begin van de Turfroute en heeft voor de watersporter ideale watersport mogelijkheden. In Akkrum zijn er ook gezellige bars, restaurants, leuke winkeltjes en prachtige gebouwen en Akkrum heeft een bloeiend verenigingsleven. | Nes
Nes is een dorp met 1107 inwoners. In het dorp Nes wonen per 1 april 2010 542 vrouwen en 565 mannen. Nes heeft een oude kern en een grote nieuwe woonwijk. In Nes valt het op, dat bijna alle huizen direct aan het water liggen. De 60 meterhoge watertoren van Nes is in het weidse landschap gezichtsbepalend. In Simmer 2000 is deze watertoren tijdelijk omgebouwd tot lampenkap en is daarom ook te vinden in het Guinnes Book of Records.
Op een hooggelegen kerkhofterp (waar vroeger een klooster heeft gestaan) vindt je binnen de omheinde begraafplaats één van de klokkenstoelen die Friesland nog rijk is. Op het Hemdak van gepotdekselde planken zadeldak staat een windwijzer. Op de klok staat een tekst. De in het fries geschreven tekst heeft als vertaling: “Over de doden, goeden en kwaden, bidt mijn bronzen geluid voor het laatst; Geef hen, God, de eeuwige rust”. Zowel de houten klokkenstoel als de brug over de Boorne, zijn ingeschreven in het rijksmonumentenregister. De oude kern van Nes ligt ingeklemd tussen de waterwegen de Boorne en de Nesser Zijlroede. Nes ligt met zijn kern ook aan het centrum van Akkrum, daarom wordt er ook veel gesproken over Akkrum-Nes. Nes is ook bekend bij de watersportliefhebbers, daar het ligt aan het begin van de overbekende turfroute in Oostelijke richting.
Geschiedenis
De terp, waarop de klokkenstoel staat, is een overblijfsel van het Nesserklooster. Het klooster is rond 1243 door de Duitse Orde gesticht. De kloosterlingen zijn erg belangrijk voor Nes en omgeving geweest. Het klooster had ook vele gronden in eigendom. Het klooster was aan het begin van de 17e eeuw verdwenen en de kloosterkerk is wel langer blijven bestaan. Toen de kerk ook in verval is geraakt, is de kerk ook afgebroken. Het uiterlijk van Nes is mede daardoor in de loop der jaren sterk veranderd. Rond 1606 werd er ook wel gesproken over Nesserbuïen en vanaf 1700 sprak men enkel nog van Nes. Tot Nes behoorden ook de buurtschappen Birstum, Bokkum, Pean en Soarremoare. Nes maakte bestuurlijk, tot de gemeentelijke herindeling in 1984, deel uit van de gemeente Utingeradeel en is opgegaan in de nieuwe gemeente Boarnsterhim. Sinds januari 1989 is de officiële naam van het dorp Nes. Nes is een dorp in de gemeente Boarnsterhim, provincie Friesland (Nederland) en hier werd in 1997 een aquaduct en een nieuwe vaarweg van de Boarne naar de Nesser Zijlroute gerealiseerd. Door deze realisatie ontstond er tussen de oude en nieuwe Boarne en de oude kern van Nes een schiereiland. Op dit schiereiland is een nieuwe wijk verrezen, wijk Boarnstee met ruim 300 woningen aan het water. Een bekende inwoner van Nes is de in Lippenhuizen geboren voetbaltrainer Foppe de Haan. De succesvolle trainer heeft een verzoek van de Oranje vrouwen ontvangen om ze voor de volgende EK voor te bereiden. Tot juni 2011 staat de succesvolle trainer nog onder contract bij Ajax Cape Town.
Leefbaarheid
Nes is niet alleen bekend om het begin van de turfroute, maar ook andere (vrije)tijdsbestedingen zijn er mogelijk. Zo kunnen bijvoorbeeld de toeristen er ook in een manage paardrijden. Nes ligt in een mooie natuurlijke omgeving, tussen landerijen en water. Voor de natuurliefhebber zijn er mogelijkheden om te wandelen en te fietsen en alle noodzakelijke voorzieningen voor levensonderhoud, sport en ontspanning zijn op loop/fietsafstand in Akkrum aanwezig. |
